İşten Çıkışta SGK, Kıdem ve İhbar

Kısa cevap: 4/a sigortalısının hizmet akdi bitince işten ayrılış bildirgesi, o günü izleyen 10 gün içinde e-Sigorta ile verilir. Kıdem, en az bir tam yıl ve hak doğuran bir çıkışta, tavanı aşmayan giydirilmiş brütün 30 günlük karşılığıdır; kesinti yalnızca damga vergisidir. İhbar 2, 4, 6 veya 8 haftadır ve ihbar ücreti gelir vergisine girer.

Ankara'da çıkışı acele kapatan dosyada iki tarih karışır. Biri çalışanın son günü, diğeri bildirgenin Kuruma gittiği gündür. Kıdem ve ihbar bu tarihe göre hesaplanır. Bildirge gecikince idari para cezası doğar; cezanın tutarı dönemseldir, bu yazıda rakam verilmez. Sıra, ilk personelde SGK ve bordro listesindeki girişin tersidir.

İşten ayrılış bildirgesi ne zaman verilir?

5510 sayılı Kanun kapsamında 4/a sigortalısında sigortalılık, hizmet akdinin sona erdiği gün biter. Sigortalı işten ayrılış bildirgesi, bu sona ermeyi izleyen 10 gün içinde Kuruma iletilir. Süre, çıkış gününün ertesi gününden işler. Son gün resmî tatile denk gelirse bildirge, izleyen ilk iş gününde de süresinde sayılır. Hafta içindeki ara günler süreye dahildir.

Bildirge e-Sigorta kanalıyla verilir. Süresi içinde olsa bile kâğıt veya posta, elektronik zorunluluğun yerine geçmez. Çıkış tarihi, fesih yazısı ve özlük kaydıyla aynı gündür. Bildirimi kolaylaştırmak için tarihi ileri veya geri almak, sonraki işveren ve işsizlik kaydını bozar.

Bildirimli fesihte işçi ihbar süresi boyunca çalışıyorsa sözleşme, o sürenin sonunda biter. Derhal fesihte çıkış, fesih iradesinin sonuç doğurduğu gündür. Ücret hesabının veya ibranamenin gecikmesi, 10 günü uzatmaz.

Çıkış kodu ve son ücret

Bildirgedeki ayrılış nedeni, fesih gerekçesiyle uyumlu olmalıdır. Kod, kıdem hakkını ve işsizlik ödeneği tarafındaki kaydı etkiler. Kod listesi uzundur ve güncellenir; ezberlenen bir numara, dilekçedeki gerekçenin yerine geçmez. Kod, çıkış yazısıyla birlikte seçilir.

Son ayın bordrosunda gün sayısı, fiilen çalışılan ve ücret ödenen günle aynıdır. Eksik gün varsa nedeni kodla yazılır. Kıdem ve ihbar ayrıca bir satırda durur. Elden kapatılan tazminat, banka hareketi ile beyannameyi ayırır. Ödeme bankadan gider ve açıklamada ay ile ad yazar.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem, aynı işverene ait bir tam yıldan kısa çalışmada doğmaz. Hak doğuran bir çıkışta tutar, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüttür. Artan ay ve gün, aynı ücrete oranlanır. Giydirilmiş brüt, kök ücrete düzenli yol, yemek ve ikramiye gibi ödemelerin eklenmiş halidir. Düzensiz bir prim, her dosyada kendiliğinden giydirmeye girmez.

Ücret, sözleşmenin bittiği tarihte yürürlükte olan kıdem tavanını aşamaz. Tavanın üzerindeki kısım hesaba girmez. Güncel tavan, çıkış gününe göre kıdem ve ihbar tazminatı aracındadır. Kıdemden gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Kesilen, damga vergisidir. Ücretteki asgari ücret damga istisnası kıdeme uygulanmaz. Damga, kıdem tutarının tamamı üzerindendir.

İhbar süresi kaç haftadır?

Belirsiz süreli iş sözleşmesinde ihbar, çalışma süresine göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır. Süre, İş Kanunu'ndaki basamaklarla ve sitedeki hesap aracıyla aynıdır.

İşçi bu süreyi çalışarak geçirebilir. Geçirmiyorsa ihbar ücreti ödenir. İhbar ücreti tavana tabi değildir. Gelir vergisi, yılbaşından itibaren biriken matrah üzerinden hesaplanır. Damga vergisi de düşülür. Bu yüzden ihbarın neti, kıdemin neti gibi tek bir orana indirilemez. Kaba sonuç için araç, ay içindeki birikmiş matrahı da ister.

Deneme süresinde çıkış, sigortasız gün üretmez. İşe giriş kuralları ilk personel yazısındadır. Çıkış ayının beyannamesi, diğer aylar gibi izleyen ayın 26'sındadır. Günlerin tamamı aylık vergi takvimi yazısındadır.

Sık yapılan hatalar

• 10 günü çıkış gününden başlatmak. Süre ertesi gün başlar.
• Bildirgeyi kıdem pazarlığı bitince vermek. Ücret hesabı süreyi uzatmaz.
• Çıkış kodunu, dilekçedeki gerekçeden farklı seçmek.
• Kıdeme gelir vergisi kesmek veya tavanın üstünü yazmak.
• İhbarı kıdem gibi yalnızca damgayla kapatmak.
• Eksik günü boş bırakıp prim gününü şişirmek.

İkinci çalışanın çıkışı, birincinin kodunu kopyalamaz. Her kişi için ayrı bildirge, ayrı gün ve ayrı tazminat vardır. İş yeri kapanmıyorsa yeni bir iş yeri tescili de aranmaz. Aranan, o ayın puantajının ve muhtasar satırının çıkışla uyumlu olmasıdır.

Yabancı uyruklu çalışanın çıkışı da aynı 10 güne girer. Çalışma izni, çıkış kodunun yerine geçmez. İznin bitmesi ile hizmet akdinin bitmesi aynı gün olmayabilir. Dosyada iki tarih ayrı durur. Bordroyu ve çıkışı aynı takvimde tutan hizmet bordro ve SGK sayfasındadır.

Sık sorulan sorular

İşten ayrılış bildirgesi kaç gün içinde verilir?

Hizmet akdinin bittiği günü izleyen 10 gün içinde, e-Sigorta ile. Süre ertesi günden başlar. Son gün tatile denk gelirse izleyen ilk iş günü de süresindedir.

Kıdem her çıkışta olur mu?

Hayır. Aynı işverende en az bir tam yıl ve hak doğuran bir ayrılış gerekir. Bir yıldan kısa çalışmada kıdem doğmaz.

Kıdemden hangi kesinti yapılır?

Gelir vergisi ve SGK kesilmez. Damga vergisi, kıdem tutarının tamamı üzerinden hesaplanır. Tavan, çıkış günündeki tavandır.

İhbar süresi herkese 8 hafta mı?

Hayır. Süre 2, 4, 6 veya 8 haftadır ve çalışılan süreye göre değişir. İhbar ücreti tavanla sınırlanmaz ve gelir vergisine girer.

Çıkış, muhtasarı erteler mi?

Ertelemez. Ücretin ait olduğu ayın muhtasar ve prim hizmet beyannamesi, izleyen ayın 26'sındadır.

Kâğıt bildirge yeterli mi?

Hayır. Bildirge e-Sigorta ile verilir. Elden veya postayla gönderilen evrak, elektronik bildirimin yerine geçmez.

Sonuç

Çıkışta önce hizmet akdinin bittiği gün yazılır. Bildirge o günü izleyen 10 gün içinde e-Sigorta ile gider. Kıdem tavana ve bir tam yıla bağlıdır, kesintisi damgadır. İhbar haftası çalışma süresine göredir ve ücreti vergiye girer.

Ankara Muhasebeci olarak Kızılay ofisimizden çıkış kodunu, son bordroyu ve tazminatı aynı dosyada kapatıyoruz. Kendi tarihinizi konuşmak için bordro ve SGK sayfasına bakabilir veya bize yazabilirsiniz.