Bordro Nasıl Okunur? Brüt ve Net

Kısa cevap: Bordro brüt ücretle başlar. İşçi SGK payı yüzde 14, işsizlik payı yüzde 1'dir ve prime esas tavana kadar düşülür. Kalan tutar gelir vergisi matrahıdır. Vergi, yılbaşından biriken matrahın dilimine göre hesaplanır. Damga, brütün asgari ücreti aşan kısmının binde 7,59'udur. Net, bu kalemlerin sonucudur.

Ankara'da “net ücret” diye ilan edilen işte tartışma, bordronun ilk satırında çıkar. Net, brütün içinden çıkar. Brüt yazılmadan net anlaşılmaz. Bu sayfadaki oranlar, sitedeki maaş hesaplama aracının 2026 parametreleridir. Parametre değişirse araçtaki güncel değer esas alınır. Tek ayın neti, yılın her ayını temsil etmez.

Brütten nete hangi kalemler düşer?

İşçi payları, prime esas kazanç üzerinden hesaplanır. Prime esas kazanç, brüt ücretin SGK tavanına kadar olan kısmıdır. Tavan, aylık brüt asgari ücretin 9 katıdır. 2026 için araçtaki brüt asgari ücret 33.030 TL'dir. Tavanın üstündeki brüt, işçi SGK ve işsizlik hesabına girmez. Gelir vergisi matrahına, tavan kesintisinden sonra kalan brüt girer.

Asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi istisna edilir. İstisna, asgari ücretin üstündeki ücretin vergisini sıfırlamaz. Yalnızca asgari ücret payına denk gelen kısmı düşer. Asgari ücretin altında bordro gösterilmez. Bu kural, ilk personel listesinde de durur.

Gelir vergisi neden ay ay değişir?

Ücretin vergisi, Ocak'tan itibaren biriken matrah üzerinden dilim dilim hesaplanır. Aynı brüt, yılın ilerleyen aylarında daha yüksek dilime girerse net düşebilir. Bu, zam yapılmadığı halde ele geçen tutarın değişmesinin olağan nedenidir. Dilimler, ücret tarifesidir ve araçtaki 2026 bantlarıyla aynıdır.

Dilim, tek ayın brütü değildir. Yıl içindeki matrahların toplamıdır. İşe yıl ortasında giren çalışanın birikimi Ocak'tan değil, işe girişten yürür. Önceki işverenden devreden matrah varsa bordroya ayrıca bakılır. Devir yok sayılırsa yıl sonu vergi eksik kalır.

İşveren maliyeti bordronun neresindedir?

Ele geçen net, işverenin maliyetinin kendisi değildir. İşveren maliyeti, brüte SGK işveren payı ile işsizlik işveren payının eklenmesi ve seçilen Hazine indiriminin düşülmesiyle bulunur. Araçtaki işveren SGK payı yüzde 21,75'tir. Bu pay, malullük yaşlılık ve ölüm yüzde 12, genel sağlık sigortası yüzde 7,5 ve kısa vadeli sigorta yüzde 2,25'in toplamıdır. İşsizlik işveren payı yüzde 2'dir. Hesap, prime esas kazanç üzerindendir.

5510 sayılı Kanun'un 81. maddesindeki Hazine indirimi, araçta iki seçenek olarak durur. İmalat dışı iş yerinde 2 puan, imalat iş yerinde 5 puandır. İndirim, uygunluk bakılmadan her bordroya yazılmaz. Teşvik kodu da işe girişte seçilir ve her yeni çalışana kopyalanmaz. Uygunluk, ilk personel yazısındaki gibi işe almadan kontrol edilir.

Netten brüte dönmek, işveren payını da değiştirir. İlanda net rakam varsa brüt karşılığı işe başlamadan çıkarılır. Avans veya elden ek ödeme bordroda yoksa banka ile muhtasar ayrışır. Ücretin bankadan ödenmesi bu ayrımı kapatır.

Muhtasar hangi gün çıkar?

Ücretin ait olduğu ay, izleyen ayın 26'sında muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilir. Prim ve stopaj aynı sürede ödenir. Gün tatile denk gelirse izleyen iş günü geçerlidir. Bu gün, KDV'nin 28'inden ayrıdır. Takvimin tamamı aylık vergi takvimi yazısındadır.

Bordrodaki gün sayısı, bildirgedeki günle aynı olmalıdır. Rapor, ücretsiz izin veya işe girişin ayın ortasına denk gelmesi eksik gün doğurur. Eksik gün nedeni boş bırakılırsa prim günü şişer. Çıkış ayında da aynı satır, işten çıkış yazısındaki bildirgeyle uyumlu olur.

Puantaj ve özlükle bağ

Bordro, puantajın rakama dönmüş halidir. Sözleşmedeki brüt, puantajdaki gün ve bordrodaki matrah ayrı ayrı durursa muhtasar satırı tutulamaz. Ücret artışı ay ortasında olduysa artışın başladığı gün sözleşmede ve bordroda görünür. Sözlü zam, bankadaki havaleyi bordrodan ayırır.

Yıllık ücretli izin, ilk günden bakiyeye yazılmaz. İzin hakkı çalışma süresiyle doğar. İzni ücretin içine eritmek, hem bordroyu hem ilerideki alacağı karıştırır. Yabancı uyruklu çalışanda çalışma izni, bordro oranını değiştirmez. İzin belgesi olmadan açılan satır, sigortayı tamamlamaz.

Bordroyu, teşviki ve muhtasarı tek dosyada yürüten hizmet bordro ve SGK sayfasındadır. Kıdem ve ihbar bu satırdan ayrı hesaplanır. Onların kesintisi bordro netiyle aynı değildir. Çıkış günündeki tavan ve ihbar haftası, kıdem aracında ayrıca durur.

Sık sorulan sorular

Tek ayın neti yıl boyunca aynı mı kalır?

Kalmaz. Gelir vergisi yılbaşından biriken matrahın dilimine göre hesaplanır. Dilim yükseldikçe aynı brütün neti düşebilir.

Asgari ücret istisnası tüm vergiyi siler mi?

Silmez. Asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga istisna edilir. Üstündeki kısmın vergisi kalır. Damga, brütün asgari ücreti aşan kısmı üzerindendir.

İşveren maliyeti net ücret midir?

Hayır. Maliyet, brüte işveren SGK ve işsizlik payının eklenmesi ve seçilen Hazine indiriminin düşülmesiyle bulunur. Net, işçinin eline geçendir.

SGK tavanı nedir?

Prime esas kazanç, brüt asgari ücretin 9 katını aşmaz. 2026 için araçtaki brüt asgari ücret 33.030 TL'dir. Tavanın üstü işçi SGK ve işsizlik hesabına girmez.

Hazine indirimi her iş yerinde otomatik mi?

Hayır. Araçta imalat dışı için 2 puan, imalat için 5 puan seçeneği vardır. Uygunluk bakılmadan yazılmaz.

Muhtasar hangi gün verilir?

Ücretin ait olduğu ayı izleyen ayın 26'sına kadar. Prim ve stopaj aynı sürede ödenir. KDV'nin günü 28'idir.

Sonuç

Bordro brütten okunur. İşçi SGK yüzde 14, işsizlik yüzde 1, gelir vergisi biriken dilim, damga ise asgari ücret üstünün binde 7,59'udur. Net bu düşüşlerin sonucudur. İşveren maliyeti brütün üstüne eklenen paydır ve Hazine indirimi seçilerek düşülür.

Ankara Muhasebeci olarak Kızılay ofisimizden bordroyu, puantajı ve muhtasarı aynı ay içinde kapatıyoruz. Kendi ücretinizi araçta görmek için maaş hesaplama sayfasına bakabilir veya dosyayı bize yazarak açabilirsiniz.